ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 6-р сарын 16

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Трамп 6-р сарын 14-ний ням гарагт АНУ-Ираны энхийн хэлэлцээр бүрэн тохиролцоонд хүрсэн хэмээн мэдэгдэж, АНУ-ын тэнгисийн цэргийн бүслэлтийг даруй зогсоохыг тушаан, Ормузын хоолойг нээхийг зөвшөөрчээ. Пакистаны ерөнхий сайд Шехбаз Шариф хэлэлцээрийг баталгаажуулж, “Хоёр тал Ливаныг оролцуулан бүх фронтод цэргийн ажиллагааг нэн даруй, бүрмөсөн зогсоосноо зарласан” гэж мэдэгдээд, бүс нутгийн эрчимтэй зуучлалын дараа албан ёсны гарын үсэг зурах ёслол 6-р сарын 19-нд Швейцарт болно нэмж хэлжээ. Ираны Гадаад хэргийн дэд сайд Казем Гарибабади тохиролцоонд хүрсэн хэлэлцээрт Ливаныг оролцуулан олон фронт дахь дайн болон бүх цэргийн ажиллагааг нэн даруй, бүрмөсөн зогсоох ажиллагаа багтаж байгааг баталж, үүний дараа 60 хоногийн хугацаанд эцсийн тохиролцооны хэлэлцээр үргэлжилнэ, гал зогсоох болон АНУ-ын тэнгисийн цэргийн бүслэлтийг зогсоох шийдвэр шууд хүчин төгөлдөр болно гэж мэдэгджээ. (Фокс Ньюс/Таймс оф Израил)

АНУ-ын Эрүүл мэнд, хүний үйлчилгээний яам [HHS] өндөр настай америкчуудыг хүчирхийлэл, мөлжлөг, хуурамч этгээдийн луйвраас хамгаалахын тулд урьдчилан сэргийлэлт, мэдээлэх тогтолцоо, хэрэгжилт, холбооны уялдаа, олон нийтийн мэдлэгийг бэхжүүлэх “Хэзээ ч БИТГИЙ” хэмээх аяныг зарлалаа. Уг аян нь жинхэнэ төрийн байгууллагууд мөнгийг “хамгаалахын тулд” шилжүүл гэж хэзээ ч хэлэхгүй, хэвийн бус төлбөр шаардахгүй, тэтгэмжид хамрагдах эрхийг тогтоохын тулд Нийгмийн даатгалын дугаар асуухгүй гэдгийг анхааруулж байна. (HHS)

Австрали улс Баджерис Крикт барьсан шинэ Баруун Сиднейн олон улсын нисэх буудлыг аравдугаар сард нээхээ баталгаажууллаа. Хоногийн 24 цагт ажиллах энэ буудал жилд 10 сая хүртэл зорчигч хүлээн авах бөгөөд шөнийн болон олон улсын нислэгийн шинэ хуваарийн боломж нээх төлөвтэй байна. Үүнтэй холбоотойгоор Jetstar, Qantas, Air New Zealand, Singapore Airlines эхний нислэгийн чиглэлээ зарлажээ. (Инсайд Ретайл)

Украин (Урейн) Оросын газрын тос боловсруулах үйлдвэр, экспортын боомт, хоолойнууд руу довтолгоогоо эрчимжүүлснээр Оросын түүхий нефтийн олборлолт 5-р сард жилийн хамгийн доод түвшинд уналаа. ОПЕК [Газрын тос экспортлогч орнуудын байгууллага]-ийн мэдээллээр Орос квотоосоо хавьгүй доогуур хэмжээнд олборлолт хийж буй бол дотоодын боловсруулах хүчин чадал буурсан нь Оросын түүхий нефтийг далайн экспортоор илүү гаргаж, дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд нэмэлт дарамт учруулж байна. (Түөй Трэ)

Өмнөд Солонгос улсад хүн амын хурдацтай хөгшрөлт, нийгмийн тусгаарлалт, мөн нийгмээс тусгаарлагдсаны улмаас ганцаараа нас барсан нь хэсэг хугацаанд анзаарагдахгүй өнгөрөх “ганцаардмал нас баралт”-ын тохиолдол хурдтай нэмэгдэж буй тул ганцаараа амьдардаг ганцаардсан ахмадуудад дэмжлэг үзүүлэхээр Хёдол зэрэг ХОУ [хиймэл оюун ухаан]-т хамтрагч хүүхэлдэйнүүдийг улам өргөн ашиглаж байна. Эдгээр хүүхэлдэй ярилцаж, дуулж, эм уухыг сануулж, сэтгэл санааны дэмжлэг өгч, болзошгүй асуудлыг асран хамгаалагчдад мэдэгдэж чаддаг ч зарим эрүүл мэндийн ажилтан гэр бүлүүд ХОУ-аар хүний жинхэнэ асаргааг орлуулж болохгүй гэж анхааруулж байна (Түөй Трэ)

Мэргэжилтнүүдийн үзэж буйгаар нохой-хүмүүс олон мянган жилийн хамтын хувьслын явцад хүний сэтгэл хөдлөл, нийгмийн дохиог уншиж сурсан тул хүмүүстэй гүн холбоо тогтоодог байна. Хүн ба нохой-хүний харц тулгарахад хоёр төрөлд хоёуланд нь “холбооны даавар” гэгддэг окситоцин ялгарч, эцэг эх, нярайн холбоотой төстэйгөөр харилцааг бэхжүүлдэг. Сургагч багш нарын хэлж буйгаар энэ холбоог гүнзгийрүүлэх хамгийн сайн арга нь захирах бус, харин аюулгүй байдал, итгэлцэл, хамтын баяр хөөр, үнэрлэх боломжтой алхалт, тоглоом, орчны баяжуулалт, тайван тогтмол хэвшил, нохой-хүн тус бүр юунд хамгийн их дуртайг ойлгох явдал юм. (Телеграф)

[ИБУИНВУ-ын] Англид одоо бараг 6 сая хүүхэд, залуус сургуулийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн дэмжлэгийн багт хамрагдах боломжтой болсон ба энэ нь өнгөрсөн оны хэмжээнээс 800 мянгаар илүү гэсэн үг юм. Засгийн газар хамрагдсан сургуулиудад сурагчдын сайн сайхан байдал, ирц сайжирсан талаар мэдээлсэн ба 2029 он гэхэд энэ дэмжлэгийг бүх сургууль, коллежид хүргэх амлалтаа хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байна. (Gov.uk)

Их Британийн Засгийн газар NHS [Үндэсний эрүүл мэндийн алба]-д ХОУ [хиймэл оюун ухаан]-ы хэрэгслүүдийг өргөжүүлэхэд бараг 30 сая фунт.Стерлингийн хөрөнгө оруулж, үүнээс 20 саяыг Английн NHS-ийн траст бүрд ХОУ-аар ажилладаг цээжний рентген шинжилгээний дүн шинжлэлийг 2029 он гэхэд нэвтрүүлэхэд зарцуулна. Албаны хүмүүс уг технологи нь аль хэдийн 4 сая гаруй өвчтөнд уушгины хорт хавдрын онош, өвчингүй гэсэн хариуг хурдан авахад тусалж, нарийн төвөгтэй тохиолдолд зураг шинжлэх хугацааг ойролцоогоор 8 өдрөөс 4 өдөр болгож бууруулжээ. (Gov.uk)

Тайвань (Формоса)-ийн эмч нар нойрон дунд амьсгал тасалдах эмгэг нь жолоо барих үед нойрмоглуулж, зам тээврийн ослын эрсдэлийг ихээхэн нэмэгдүүлдэг гэж анхааруулж байна. Мэргэжилтнүүд чанга хурхирах, өглөө толгой өвдөх, байнга ядрах, төвлөрөл муудах зэрэг шинж тэмдэгтэй хүмүүст эрүүл мэндийн хүндрэл, зам тээврийн ослоос сэргийлэхийн тулд эрт эмчлүүлэхийг уриалж байна. (Тайпей Таймс)

Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улс [БНАКУ]-ын зүүн хэсгийн Кпангба хуаранд Эбола вирустэй холбоотой анхны нас баралт гарсан нь батлагдаж, хэт нягтаршсан нөхцөлд халдвар тархах айдсыг нэмэгдүүлжээ. 30 мянган дүрвэгчийг байрлуулдаг уг хуаранд эх, охин хоёр нас баржээ. БНАКУ улсад уг өвчний 676 тохиолдол, 136 нас баралт бүртгэгджээ. тархсанаар Вирус тус улсын гурван муж болон Уганда улс руу тархсан байна. Тусламжийн байгууллагууд ариун цэврийн нөхцөл тааруу байгаа нь өвчний дэгдэлтийг хурдасгаж болзошгүй гэж анхааруулж байна. (Ройтерс)

Энэтхэг улс Керала мужид Нипах вирусийн шинэ тохиолдол илэрсний дараа эрүүл мэндийн тандалт, хавьтлын мөрдөлтийг эрчимжүүлжээ. Уг вирус нас баралтын түвшин өндөр, амьсгалын замын хүнд шинж тэмдэг үүсгэдэг тул эрүүл мэндийн албаны хүмүүс олон нийтийг сэрэмжтэй байхыг уриалж байна. Эрх баригчид халдвар цааш тархахаас сэргийлэхийг зорьж байна. (VOV)

Данийн Техникийн Их Сургуулийн шинэ судалгаагаар дулаарал мөсөн голын хайлалтыг хурдасгаснаар Гренландын ойролцоох мөсөн уулын хэмжээ 25 жилийн дотор дөрөв дахин нэмэгджээ. Эрдэмтдийн үзэж буйгаар хөвж буй мөс Арктикийн усан тээврийн эрсдэлийг нэмэгдүүлж, чулуу, хурдсыг хол зайд зөөвөрлөж, далайн экосистемийг өөрчилж байна. (ВьетнамПлас)

6-р сарын 9-нд [АНУ-ын] Өмнөд Форкт ассан түймэр Небраска мужийн Крофордын ойролцоо 9,352 орчим гектарт хүрч тэлжээ. Салхи, ган, хуурай ургамал түймрийг түргэсгэж, нүүлгэн шилжүүлэлт болон онц байдал зарлахад хүргэсэн байна. 6-р сарын 11-ний байдлаар гал сөнөөгч багууд түймрийн 7%-ийг тогтоон барьсан бөгөөд орон нутагт одоогоор гэмтэж бэртсэн, нас барсан хүн бүртгэгдээгүй байна. (Уотчерс)

Харшлын мэргэжилтнүүд агаарын хэм өсөж, ургамал ургах улирал уртассанаар Хойд Америк даяар тоосонцрын улирал сунжирч байна гэж мэдэгджээ. Судалгаанаас үзэхэд улирал одоо 30 жилийн өмнөхөөс ойролцоогоор 20 хоногоор урт, тоосны хэмжээ 21 орчим хувиар их болсон байна. Эмч нар антигистамин хэрэглэх, цонхоо хаах, тоосонцорт өртсөний дараа шүршүүрт орохыг зөвлөж байна. (AOL)

ЕХ [Европын Холбоо] Газрын дундад тэнгисийн гэрээний хүрээнд Газрын дундад тэнгис дамнасан сэргээгдэх эрчим хүч болон цэвэр технологийн хамтын ажиллагаа (T-MED)-г эхлүүлж, 2035 он гэхэд 25 тэрбум хүртэлх еврогийн хөрөнгө дайчлан Газрын дундад тэнгисийн ЕХ-ны болон өмнөд эргийн түнш орнуудад сэргээгдэх эрчим хүч, устөрөгч, цэвэр технологийн үйлдвэрлэл, орчин үеийн цахилгаан сүлжээг өргөжүүлэхийг зорьж байна. Тус санаачилга нь зохицуулалтын шинэчлэлийг дэмжиж, 15 гигаватт шинэ хүчин чадал бий болгож, 100 мянга гаруй цэвэр эрчим хүчний ажлын байр үүсгэх төлөвтэй байна. (Европын Комисс)

[ИБУИНВУ-ын] Кент дэх ховордсон Бургундийн герцог эрвээхэйн тоо толгой Эрвээхэй Хамгаалал, Английн Байгаль хамгаалах байгууллагууд болон орон нутгийн фермерүүдийн амьдрах орчныг сэргээх босгох зорилтот ажлын үр дүнд 20 жилийн хугацаанд 90 гаруй дахин дахин өсөж, 2005 онд 50 хүрэхгүй байсан бол 2025 онд бараг 600 болжээ. Гэсэн хэдий ч уг зүйл Их Британи даяар огцом буурсаар байна. (BBC)

[Колумбын] Ла Калера хотод хүчтэй ган гачиг, усны хэрэглээг хязгаарласан байдал нь Coca-Cola FEMSA компанийн савлах үйлдвэрийн охин компани Indega-ийн булгийн ус олборлолттой холбоотой түгшүүрийг ил болгосны дараа оршин суугчид тус компанийн эсрэг амжилттай кампанит ажил өрнүүлжээ. Орон нутгийн эрх баригчид тус компанийн зөвшөөрлийг сунгасан ч ус олборлох хэмжээг нь багасгаж, ашиглаж болох булгийн тоог цөөрүүлсэн нь нутгийн ус хамгаалагчдын хувьд байгаль орчны ховор ялалт болжээ. (Гардиан)

Шинэ Зеландын гарааны компани хаягдал киви жимсийг хувцас, автомашины доторлогоонд ашиглах уян хатан, хуванцар агуулаагүй арьс шир орлуулагч болгон хувиргаж байна. Тус компани үйлдвэрлэлээ өргөжүүлэх ## туршилтын үйлдвэр байгуулахаар төлөвлөж байна. (1News)

Энэтхэгийн Амьтанд ёс зүйтэй ханддаг хүмүүсийн нийгэмлэг [PETA] Дэлхийн махгүй өдрийн өмнө [Энэтхэгийн Керала мужийн] Кочи хотод “шарсан хүн”-ий анхаарал татсан эсэргүүцэл зохион байгуулжээ. Уг үзүүлбэр нь амьтан-хүмүүсийн зовлон, байгаль орчны хохирол, эрүүл мэндийн эрсдэлийг бууруулахын тулд олон нийтэд веган хоолыг сонгохыг уриалсан байна. (ПЕТА Индия)

Португалын хамгийн том веган, тогтвортой байдлын үзэсгэлэн худалдаа FAVA [Алгарвийн байгаль орчин ба веган үзэсгэлэн худалдаа] энэ 9-р сарын 18-20-нд Лоуле хотод болох 7 дахь удаагийн арга хэмжээндээ оролцох оролцогчдын бүртгэлийг нээлээ. Тус арга хэмжээнд 100 гаруй үнэгүй үйл ажиллагаа, өргөтгөсөн хоол амталгаа болон бусад зүйлс багтана. (Суль Информакао)

[Хятадын] Юйлинь хотын олон жил ажилласан нохой-хүний нядалгааны газрын эзнийг ёс зүйн асуудлаар шүүхэд өгсний дараа тус газар бүрмөсөн хаагджээ. Vshine Амьтан хамгаалах нийгэмлэг болон олон жилийн түнш Humane World for Animals байгууллага есөн нохой андыг аварсны дотор гурав нь хулгайлагдсан тэжээвэр амьтан-хүн байж болзошгүй байсан нь жил бүрийн 6-р сард зохиогддог Юйлинь хотын нохойн махны наадам эхлэхээс хэдхэн хоногийн өмнө томоохон ялалт болжээ. (AOL)

[АНУ-ын Нью-Йоркийн] Лонг Айленд хотын аврагч гүнзгий шавар туучин, хамар нь л уснаас цухуйсан, гацсан, маш тураалтай койот-хүнийг аварчээ. Олсоор аюулгүй газар татан гаргасан койот-хүн Свийтбрайр байгалийн төвд эмчилгээ хийлгэж байна. (Күүл Даун)

[Ау Лак (Вьетнам)-ын] Хуэ хотын оршин суугч зам дээр торон уутанд хаягдсан 1.6 килограмм жинтэй Ява панголин-иргэнийг сайн дураараа хүлээлгэн өгчээ. Эрх баригчид ховор, устах аюулд орсон энэ хөхтөн андыг байгальд буцаан тавихаас өмнө асарч, ажиглахаар Бак Ма Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд шилжүүлжээ. (Z News)

Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Уур хилэнгээс төөрөгдөл үүсдэг.” Эзэн Кришна (цагаан хоолтон) (TheGita.in)

Өмнө нь Ваня Валтрианигийн клиник үхлийн тохиолдлын 1, 2-р хэсгүүдэд Ваня цус харвасны улмаас амиа алдах дөхсөн бөгөөд яаралтай мэс засалд орох үеэр өөрийгөө биеэсээ гарсан байгааг харжээ. Тэрээр өөд болсон аав нь үзэсгэлэнт Гэрлээр хүрээлэгдсэн, залуу, амар амгалан, хайраар дүүрэн төрхтэй байхыг харжээ. Аав нь түүн рүү гараа дэлгэхэд, Ваня түүнд: “Би танд хайртай, аав аа, гэхдээ би энд түүнтэй хамт үлдэнэ.” гэж хэлжээ. Учир нь тэр мэс заслын ширээн дээр байсан өөрийн биеийг харж байсан бөгөөд тэр мөчид биеэсээ тусдаа байгаагаа мэдэрсэн байв.

Дараа нь Ваня аймшигтай өвдөлт мэдрэгдэх биедээ эргэн орсон бөгөөд хөдөлж чадахгүй, хоолойд нь ямар нэг зүйл өвдөлттэй тээглэсэн байлаа. Тэр Эзэнээс тусламж гуйн залбирахад эмнэлгийн орны дэргэд хүчирхэг оршихуйг мэдэрч, нүдэндээ галтай өндөр Эрэгтэйг харсан бөгөөд Түүнийг эхэндээ Эзэний илгээсэн сахиусан тэнгэр байж магадгүй гэж боджээ. Гэвч Тэр түүний гараас барьж, бүх зүйл сайхан болно гэж гурван удаа хэлээд өвдөлтийг нь арилгасан Хайраар хүрээлүүлэхэд Ваня өөрийгөө Эзэн Есүс Христ (цагаан хоолтон)-тэй хамт байгаагаа ойлгожээ. Тэр Түүнийг бүү яваач гэж гуйсан бөгөөд энэ нь түүний санаж буй хамгийн сүүлчийн зүйл байлаа.

Ваняг сэрэхэд нөхөр, бага охин, сувилагч, хамгийн сайн найз нь тойрон зогсож байв. Тэр өвдөж байсан бөгөөд португалаар ойлгож, ярьж чадахаа больж, зөвхөн англи хэлээр ярьдаг болж, энэ өөрчлөлт нь хоёр, гурван долоо хоног үргэлжилжээ. Тэр эмнэлэгт 40 хоног хэвтэж, алхах, тэнцвэрээ олох, өөрөө хооллох, үсээ самнахыг дахин сурсан байна. Түүнийг амьд үлдэхгүй гэж нөхөрт нь хэлж байсан эмч нар түүний тохиолдлыг тайлбарлах боломжгүй гэж хэлсэн бөгөөд хяналтын эмчилгээ нь таван жил үргэлжилсний эцэст түүнд эмчлэх шаардлагатай зүйл үлдээгүй болохыг хэлжээ. Уг явдлаас дөрвөн жилийн дараа Ваня үүний төлөө залбирсны эцэст өөрийн түүхээ болон энэ нь өөрийг нь хэрхэн өөрчилснийг хуваалцах ёстойгоо тодорхой мэдэрчээ.

Айдас маань бүрэн өөрчлөгдсөн. Жишээ нь: би үхлээс айдаг байсан. Би бусдад алагдахаас айдаг байсан. Би хүү, охин, ээжийгээ алдахаас айдаг байсан. Би хайртай хүмүүсээ алдахаас айдаг байсан. Амьдралдаа олон зүйлээс айдаг байсан. Одоо миний цорын ганц айдас бол Есүсийг дахин харж чадахгүй байх вий гэсэн айдас л байх. Би өөр юунаас ч айхгүй. Гэрлэлт маань одоо бүрмөсөн өөр болсон. Би үргэлж өөрийгөө л боддог, түүнийг боддоггүй байсан. Би түүнийг үргэлж бусад эрчүүдтэй харьцуулдаг байсан, тэгэх бүрд тэр ялагддаг байлаа. Би үргэлж өөртөө л юмсыг хүсдэг байсан. Тэр намайг аз жаргалтай байлгах зүйлсийг л хийх ёстой гэж боддог байсан. Үгүй. Одоо бүх зүйл бүрэн өөрчлөгдсөн. Бид хамгийн сайн найзууд болсон. Бид урьд урьдынхаасаа илүү хамт байгаа, бид бараг 40 жил хамт амьдарч байна.

Миний захиас бол та Есүс дээр очих ёстой. Тэр бол таны хамгийн сайн найз. Тэр бодитой. Амьдралын тань ямар ч асуудал, ямар ч нөхцөлд Тэр танд тусалж чаддаг учраас та Түүн дээр очих ёстой. Хэрэв та Түүн дээр очвол Тэр танд ямар ч гайхамшгийг авчирч чадна. Хэрэв танд эдгэршгүй өвчин байгаа бол бүү ай. Та одоогийнхоосоо хавьгүй дээр байх болно. Би баталж чадна. Хэрэв та хайртай хүнээ алдаж буй бол энэ амьдралд илүү дээр, аз жаргалтай, амар амгалан байхад тань туслах маш чухал нэг зүйлийг санах хэрэгтэй. Энэ бие бол таны сүнс амьдарч, зөвхөн сүнсээрээ байвал олж авч чадахгүй зарим туршлагыг сурах хугацаа юм. Энэ Дэлхий дээр энэ биедээ өөрийн туулах зүйлээр амьдрах хэрэгтэй. Учир нь энэ нь таны сүнсийг дэвшүүлэхэд тусална. Хэрэв та хайртай хүнээ эдгэршгүй өвчин гэх мэтээр алдвал энэ төгсгөл биш. Учир нь Бурхан, Есүс хоёр таны охин, ээж, хөвгүүд, эмээ, өвөө шиг хүмүүсийг хайрлаж, тэдэнтэй холбоотой байхыг тань зөвхөн энэ Дэлхий дээрх зүйлээр хязгаарладаггүй. Та тэднийг дахин харна, та энд байсан харилцаагаа санах болно. Тэд таны гэр бүл хэвээр байх ба та нар хамт амьдарсаар байх болно. Тиймээс та нар зөвхөн хэсэг хугацаанд л тусдаа байна, харин дараа нь дахин хамт болно. Би баталж чадна — би аавыгаа харсан, тэр амьд байсан. Тэд Бразил хүмүүс шиг хамтдаа найрлаж байгаа гэдэгт би итгэлтэй байна, намайг тэнд очиход баяр тэмдэглэхээр маш том найр хийх болно. (АЖ Парр Оюун санааны сэтгүүлч КҮТ Подкаст)